معرفی ارقام دانه‌های روغنی متحمل به تنش‌های محیطی: راهکاری برای تاب‌آوری و امنیت غذایی در شرایط تغییر اقلیم

پذیرفته شده برای پوستر

کد مقاله : 2138-CCSAMR (R1)

بخش تحقیقات دانه‌های روغنی، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، البرز

تغییرات اقلیمی و وقوع تنش‌های محیطی نوظهور، پارادایم‌های اصلاح نباتات را به سمت انتخاب ارقام با تاب‌آوری بالا تغییر داده است. این مقاله با هدف واکاوی دستاوردهای به‌نژادی ۱۰ سال اخیر بخش تحقیقات دانه‌های روغنی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر انجام شد. در این مطالعه، روند گزینش و معرفی ارقام در پنج محصول کلیدی (کلزا، گلرنگ، سویا، کنجد و آفتابگردان) بر اساس داده‌های حاصل از آزمایشات سازگاری و پایداری در اقلیم‌های مختلف کشور مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که راهبردهای اصلاحی بر سه محور اصلی فرار از تنش (از طریق کاهش دوره رشد)، تحمل فیزیولوژیک (تنظیم اسمزی و پایداری غشا) و ارتقای بهره‌وری مصرف آب استوار بوده است. معرفی ارقام متحمل نظیر گلرنگ امیر (متحمل به شوری)، کلزای دلگان و پیشرو (زودرس) و سویای صبا (مناسب کشت دوم)، منجر به کاهش ریسک تولید و امکان‌پذیری کشت در شرایط محدودیت منابع شده است. یافته‌ها بیانگر آن است که جایگزینی ارقام قدیمی با ژنوتیپ‌های اصلاح‌شه جدید، ضمن بهینه‌سازی الگوی کشت، پایداری امنیت غذایی را در سناریوهای تغییر اقلیم تضمین می‌کند.

به‌نژادی؛ پایداری عملکرد؛ تنش خشکی؛ تغییر اقلیم؛ زودرسی