تأثیرات تغییر اقلیم بر تنوع زیستی مراتع و راهکارهای مدیریت پایدار

پذیرفته شده برای پوستر

کد مقاله : 1193-CCSAMR

¹دانشگاه تهران

²دانشگاه صنعتی اصفهان

تغییر اقلیم با افزایش دما و کاهش بارش، تنوع زیستی مراتع ایران را تهدید می‌کند. این پژوهش با پایش ۱۵ سایت مرتعی در ارتفاعات زاگرس طی ۵ سال، کاهش ۳۲ درصدی پوشش گیاهی و انقراض محلی ۸ گونه دارویی را گزارش می‌دهد. مدل‌های پیش‌بینی نشان می‌دهند که تا ۲۰۴۰، ۴۰ درصد مراتع نیمه‌استپی تخریب خواهند شد. نتایج حاکی از ضرورت احیای مراتع با گونه‌های بومی مقاوم، کنترل چرای بیش از حد و اجرای طرح‌های چراگاهی چرخشی است. این مطالعه با روش‌های میدانی، سنجش از دور و تحلیل آماری انجام شده و راهبردهای عملی برای حفاظت از منابع طبیعی ارائه می‌دهد. علاوه بر این، کاهش پوشش گیاهی منجر به افزایش فرسایش بادی و تولید گرد و غبار محلی شده و کیفیت هوای مناطق پایین‌دست را تا ۴۵ درصد کاهش داده است. پایش بلندمدت نشان داد که شاخص تنوع شانون از ۲.۸ به ۱.۹ افت کرده و گونه‌های کلیدی اکوسیستمی مانند گون و فرولا در معرض خطر جدی قرار گرفته‌اند. این روند نه تنها معیشت بیش از ۱.۵ میلیون دامدار وابسته به مراتع را تهدید می‌کند، بلکه خدمات اکوسیستمی مانند ذخیره کربن و تنظیم جریان آب را نیز مختل کرده است. در نهایت، پیشنهاد می‌شود برنامه ملی «احیای مراتع زاگرس» با مشارکت جوامع محلی، تأمین بذر بومی، اجرای طرح‌های چرا چرخشی هوشمند و پایش سالانه از طریق پهپادها اجرا شود تا تخریب متوقف و پایداری اکوسیستم مرتعی تضمین گردد.

مراتع؛ تنوع زیستی؛ تغییر اقلیم؛ احیای مرتع؛ زاگرس